◆ مهندسی هوش مصنوعی با Codex

#مهندسی هوش مصنوعی با Codex

این دوره ۱۲ هفته‌ای برای مهندس امنیتی است که خودش هم کد می‌نویسد و هم زیرساخت را می‌گرداند. حدود ۵۰ ساعت وقت می‌گیرد، یعنی تقریباً هفته‌ای ۴ ساعت. همه محتوا را با Codex CLI 0.167.1 و مستندات OpenAI در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ بررسی کرده‌ام.

تا آخر دوره باید این چهار کار از دستت بربیاید:

  1. مثل یک حرفه‌ای با Codex کار کنی. یعنی بدانی چه چیزهایی را می‌خواند، به چه چیزهایی دست می‌زند و وقتی بالای سرش نیستی چطور اجرا می‌شود.
  2. با AI ابزار امنیتی بسازی. یک ایجنت واقعی با TypeScript که روی Responses API و Agents SDK از OpenAI کار می‌کند.
  3. سیستم‌های AI را امن کنی. برای اپ‌های LLM و ایجنت‌های کدنویسی مدل تهدید بنویسی، به آن‌ها حمله کنی و هاردنشان کنی. خود Codex هم جزو همین ایجنت‌هاست.
  4. پایه‌های مهندسی AI را بشناسی. یعنی کانتکست، eval، هارنس، بازیابی، هزینه و tracing. این‌ها با عوض شدن ابزارها عوض نمی‌شوند.

#تاریخ شروع

تاریخ دوشنبه‌ای را که شروع می‌کنی اینجا بنویس تا هر ماژول پایین صفحه تاریخ واقعی خودش را نشان بدهد.

تاریخ شروع:

#ماژول‌ها

#دوره چطور پیش می‌رود

کل دوره حول یک پروژه می‌چرخد. اسمش sentinel است: یک ابزار کوچک TypeScript که مانیفست‌های Kubernetes و تغییرهای کد JavaScript را از نظر امنیتی ریویو می‌کند. در ماژول ۱ تا ۴ آن را با کمک Codex می‌سازی و در ماژول ۵ و ۶ روی Agents SDK. در ماژول ۷ به آن حمله می‌کنی و در ماژول ۸ هزینه‌اش را اندازه می‌گیری. همه تمرین‌ها در همین یک ریپو جمع می‌شوند، پس هر کاری می‌کنی روی کار قبلی سوار می‌شود و هیچ چیز دور ریخته نمی‌شود.

هر ماژول با دو چیز تمام می‌شود. یکی یادداشت کوتاهی به زبان خودت در کادر «چه یاد گرفتم» آخر ماژول. دیگری اسم یک جای مشخص در کار واقعی‌ات که آنجا به کارش بردی، در کادر «کجا به کار بردم». با فقط خواندن، ماژول تمام نمی‌شود.

ارزیابی (eval) را عمداً زود آورده‌ام. ماژول ۳ یادت می‌دهد یک سیستم AI را با خروجی‌های واقعی خودش اندازه بگیری. از آن به بعد هر ماژول با یک eval کوچک تمام می‌شود، پس این مهارت را فقط یک بار یاد نمی‌گیری و پنج بار دیگر هم تمرینش می‌کنی.

ساختار همه ماژول‌ها یکی است:

  • شروع سریع: ۱۵ دقیقه کار قبل از خواندن. آخرش یک عدد دستت می‌آید که بعداً بهترش کنی.
  • مفهوم‌ها: فقط چند ایده‌ای که واقعاً مهم‌اند، با فکت‌هایی که روی تصمیم‌های واقعی اثر دارند.
  • مثال کامل: یک کار، از اول تا آخر.
  • تمرین: چک‌باکس‌ها. پیشرفتت در این سایت از روی همین‌ها حساب می‌شود.
  • خودت را بسنج: سؤال‌هایی که جوابشان پنهان است. اول خودت جواب بده، بعد جواب را باز کن.
  • مرور: دو تاریخ با چند هفته فاصله، که دوباره به همان سؤال‌ها جواب بدهی.
  • منابع: اول مستندات اصلی، به ترتیبی که بهتر است بخوانی. کنار هر کدام تاریخش آمده.

#هزینه

ماژول ۰ تا ۳ با Codex و روی پلن ChatGPT Plus یا Pro خودت اجرا می‌شوند. ماژول ۴ هم بیشترش همین‌طور است، به جز بخش GitHub Action که روی runner به API key احتیاج دارد و هر review چند سنت خرج دارد. تمرین‌هایی که اجرا را تکرار می‌کنند به جای ۲۰ بار فقط ۵ بار اجرا می‌شوند تا به سقف Plus نخوری.

در ماژول ۵ تا ۸ کد خودت مستقیم OpenAI API را صدا می‌زند. برای این بخش یک API key جدا با صورت‌حساب جدا لازم داری. پلن ChatGPT هزینه API را پوشش نمی‌دهد. تمرین‌ها به طور پیش‌فرض از gpt-6-luna استفاده می‌کنند که ارزان‌ترین مدل است، و برای مقایسه از gpt-6.1-terra. بیشتر تمرین‌ها هر کدام چند سنت تا حدود یک دلار خرج دارند. گران‌ترین بخش red team ماژول ۷ است که مدل مهاجم و داورش gpt-6.1-terra است و بسته به تعداد تست می‌تواند چند دلار بشود. برای همین در ماژول ۰، قبل از اینکه هیچ کدی API را صدا بزند، برای پروژه سقف هزینه ۲۰ دلار می‌گذاری. این عددها همه تخمین‌اند و عدد واقعی را داشبورد OpenAI نشان می‌دهد.

#پیشرفت تو

پیشرفت، جواب‌ها و یادداشت‌هایت فقط در همین مرورگر و در localStorage ذخیره می‌شوند و هیچ چیزی جایی فرستاده نمی‌شود. برای بکاپ گرفتن یا بردنشان به مرورگر دیگر، دکمه خروجی پیشرفت در نوار کناری را بزن. برای برگرداندنشان هم دکمه وارد کردن هست.

#چیزهایی که در این دوره نیست

این‌ها را عمداً در دوره نیاورده‌ام: fine-tuning، ساختن RAG stack از صفر، فریم‌ورک‌های ایجنت غیر از OpenAI Agents SDK، و کار عمیق روی ساختن MCP server. چند چیز را هم کنار گذاشته‌ام چون OpenAI دارد تعطیلشان می‌کند. Assistants API در ۲۶ اوت ۲۰۲۶ خاموش شد. پلتفرم Evals و Agent Builder هم در ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ خاموش می‌شوند. اگر آموزش قدیمی‌ای دیدی که از یکی از این‌ها استفاده می‌کند، بی‌خیالش شو.

#یک نکته درباره تاریخ‌ها

این حوزه هر هفته عوض می‌شود. Codex تقریباً هر هفته یک نسخه جدید CLI بیرون می‌دهد. از اواسط ۲۰۲۶ تا نوامبر هم اسم چند فلگ و کلید کانفیگ را عوض کرده یا کلاً حذفشان کرده است، مثل --full-auto، /approvals و جدول‌های [profiles.*]. در هر ماژول نوشته‌ام کی بررسی شده. اول هر ماژول codex --version را اجرا کن و یک نگاه سریع به changelog Codex بینداز تا ببینی چیزی که به آن ماژول مربوط است عوض شده یا نه.